Châu Âu chia rẽ vì Donald Trump thắng cử tổng thống Mỹ - VnExpress

Tổng thống trúng cử Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters

Thành công bất thần của Donald Trump trong kỳ bầu cử tổng thống Mỹ làm cho những nứt rạn trong lòng châu Âu thêm rộng, buộc các chỉ huy châu lục phải đội ngũ họp để bàn về mối quan hệ với tổng thống thắng cử của Mỹ.

Trước cuộc bầu cử, phần nhiều chỉ huy châu Âu đều phản đối ông Trump, do thấp thỏm ông trùm bất động sản có thể khiến xáo trộn các ký hợp đồng về an toàn với Tây Âu, vốn giúp khu vực này duy trì sự bình ổn suốt 70 năm qua. Nhưng giờ đây, khi ông Trump đã trúng cử, tiếng nói phản đối đó đang nhạt dần khi các giang sơn phải tính toán bí quyết đối phó, theo Washington Post.

Các nhà chỉ huy Anh nhường nhịn như nóng lòng ủng hộ ông Trump với hy vọng có thể gây tác động tới thời kỳ ra quyết định của ông sau này. Thủ tướng Đức Angela Merkel thì tuyên bố trông chờ được khiến việc với ông Trump miễn sao ông này tôn trọng các trị giá Tây Âu về sự rộng lượng.

Ngoài ra đó, một vài chỉ đạo châu Âu lại nghĩ rằng châu lục này cần phải tự định đoạt số mệnh của chính mình, không nên trông đợi tham gia các chế độ của ông Trump. Những đặc biệt trong quan điểm này có thể là chỉ báo cho mối quan hệ đồng minh giữa Mỹ và Tây Âu dưới thời ông Trump: hỗn loạn, khó dự đoán và chia rẽ chưa từng có.

Châu Âu xưa nay vẫn chạm mặt gian nan trong việc kiếm tìm sự đồng thuận sau đa dạng năm kinh tế bất ổn, cuộc khủng hoảng người di trú và những hiềm khích với Nga. Hồi 04 tuần 6, người Anh đã bỏ thăm chọn rời khỏi Liên kết châu Âu (EU) và càng khiến cho thách thức thêm chồng chất. Nhưng thắng lợi của Donald Trump, như những gì chính ông nói, "còn gấp 5 lần Brexit".

"Chúng ta cần xem đây như một thời cơ", Ngoại trưởng Anh Boris Johnson nói trong lúc đến nhập cuộc cuộc họp với những người đồng cấp châu Âu hôm 14/11.

"Đổi mới đang đến ở khắp nơi, khi người địa phương yêu cầu đổi mới, công việc của các chính trị gia là phải đáp lại", Thủ tướng Anh Theresa May phát biểu trên truyền hình, ám chỉ những tác nhân đã giúp Donald Trump chiến thắng và Anh rời khỏi EU.

Thế nhưng các chỉ huy châu Âu khác thường có bí quyết diễn giải khác về thành công của Donald Trump. Nhiều người kiếm được thấy đoạn đường phía trước không dễ chọn lựa. Ví như sắp có ông Trump một bí quyết quá tiện lợi, họ có nguy cơ thổi bùng làn sóng của các nhóm đối lập trong nước. Nhưng ví như chối bỏ tổng thống đắc cử của Mỹ, họ có thể mất đi sự hậu thuẫn trong khoảng bằng hữu hùng mạnh nhất, thậm chí có thể bị lạc lõng với cử tri nội địa - những người cũng đang lo âu về yếu tố người nhập cư, kinh tế bê trệ cùng mặt trái của thế giới hóa.

"Nghi vấn lớn nhất là liệu châu Âu sẽ phân bua sự cấu kết trước cục bộ những trở ngại đó, hay họ sẽ nỗ lực tậu bí quyết biểu lộ nó một phương pháp song phương - tức thị từng nước sẽ tới Washington để nỗ lực giải quyết được những ký hợp đồng hữu ích nhất với tổng thống mới của Mỹ", ông Pierre Vimont, từng là nhà ngoại giao Pháp, đánh giá.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker. Ảnh: AIT

Trong cuộc họp các bộ trưởng ngoại giao và quốc phòng tại Brussels hôm 14/11, nhiều người đã cố hạn chế phân bua quan niệm quá khỏe khoắn về ông Trump. Các nhà lãnh đạo Pháp chỉ nói rằng họ sẽ tiếp diễn các ý tưởnrg an ninh của mình mà không chờ chính quyền Mỹ mới.

"Châu Âu không nên chờ người khác quyết định. Chúng ta phải tự bảo vệ các ích lợi của bản thân, tức thị các ích lợi của châu Âu và cùng lúc đó khẳng định vị thế ý tưởnrg của bản thân mình trên nhân loại", Ngoại trưởng Pháp Jean-Marc Ayrault nói.

Trong khi đó, các chỉ đạo đảng Chiến trận Dân tộc tại Pháp, những người mang lối suy nghĩ chống nhập cư và hồ nghi vào châu Âu, thì cho nhân thức các đại diện của ông Trump hồi cuối tuần đã liên lạc với họ để bàn việc thích hợp tác. Trước thềm cuộc bầu cử tổng thống Pháp trong năm tới, tỷ lệ cử tri ủng hộ đảng này đang tăng nhanh.

Các đất nước khác thì có vẻ hot lòng chờ đợi ông Trump có dấu hiệu nới lỏng các lệnh cấm vận kinh tế chống cự Nga. Chính phủ của tổng thống Mỹ Obamađã xúc tiến 28 tổ quốc thành viên EU cùng đoàn kết thực thi các lệnh cấm vận chống Nga sau khi nước này sáp nhập bán đảo Crimea. Dù thế, phổ biến nhà ngoại giao EU tin rằng châu Âu sẽ nhanh chóng túa bỏ ít nhất một phần các lệnh trừng phạt, nếu ông Trump nới lỏng các lệnh trừng trị của Mỹ trước.

Thế nhưng giả dụ nhân tố đó xảy ra, đây sẽ là cú tát tham gia mặt các đất nước Đông Âu, những nước thấp thỏm về Nga, cũng như bà Merkel - người đã xúc tiến châu Âu câu kết thực thi các lệnh trừng phạt.

Thủ tướng Merkel cũng là chỉ huy châu Âu thử thách ông Trump khỏe khoắn nhất. Sau khi tỷ phú này chiến thắng, bà và các bè bạn tỏ ra ngày một rõ ràng trong việc chuẩn bị một chính mình kiểm soát an ninh lẻ loi tự hậu Thế chiến II của phương Tây, dù các đối tác cứ tuần tự bỏ đi.

Thủ tướng Đức Angela Merkel. Ảnh: Reuters

Nước Đức lâu nay vẫn tránh né việc đầu cơ nhiều cho quân đội do quá khứ phát xít. Nhưng bây chừ các nhà chỉ huy đang bàn tới sự cần thiết phải đầu tư toàn diện hơn cho an ninh tổ quốc, do lúng túng sự phụ thuộc tham gia Mỹ.

"Với chúng tôi, có một điều rõ ràng là châu Âu cần phải chịu bổn phận đa dạng hơn về công tác của bản thân mình", Bộ trưởng Quốc phòng Đức Ursula von der Leyen nói.

Vài nhà chỉ đạo châu Âu thì có vẻ như chuẩn bị chối bỏ ông Trump. "Tôi nghĩ chúng ta sẽ phải phung phí nhì năm trong khi ông Trump đi một vòng khắp một nhân loại mà ông ta hoàn toàn không nắm bắt biết về nó", ông Juncker phát biểu tại Luxembourg hồi tuần trước. 

Đọc thêm: 

Hoàng Nguyên

Xem thêm: Máy bơm tăng áp giá rẻ