(Xây dựng) - Kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống người lao động vùng mỏ - Truyền thống lĩnh vực than (12/11/1936- 12/11/2016), đền ơn đáp nghĩa những người ngã xuống trong sự nghiệp phóng thích vùng than, Quảng Ninh đang tiến hành trùng tu, xây đắp nhà cửa tượng đài cụ Vũ Văn Hiếu, Bí thơ trước tiên của Đặc khu ủy Khu mỏ Quảng Ninh.
Tượng chân dung cụ Vũ Văn Hiếu bằng đồng đỏ thuần chất nặng 1,7 tấn.
Cụ Vũ Văn Hiếu là một người đức độ, kiên trung, sống vì Đảng vì dân, chết vì dân vì Đảng, nhà thơ Tố Hữu đã viết:
Chết còn chút áo cho nhau
Miếng cơm dành để người sau ấm lòng
Thân thế, hoạt động cách mạng
Vũ Văn Hiếu sinh năm 1907 tại ấp Văn Định, thị trấn Quần Phương Thượng, quận Hải Hậu, thức giấc Nam Định. Cụ xuất hiện trong một mái ấm nông dân có năng lực tài chính thấp, đông con. Khi còn bé bỏng Hiếu (cụ Vũ Văn Hiếu) ở với người cô ruột tận Thái Nguyên. Năm 15 tuổi ra trường tiểu học Pháp Việt và được tiếp diễn học trường Thành Tầm thường, Hải Phòng. Học năm thứ ba thì cô ruột bé chết, Hiếu đành phải bỏ học.
Cần phải học lấy một nghề để kiếm sống nên anh đã xin vào học tại trường Kỹ nghệ thực hiện Hải Phòng. Tại đây, anh thân cận với các sinh viên có tư tưởng hiện đại như Lê Quốc Trọng, Lương Khánh Thiện, Hạ Bá Cang, Lưu Bá Kỳ... Anh tham gia tham gia việc đòi trả tự do cho cụ Phan Bội Châu. Sau vụ chống chọi này, nhà trường đã đuổi học hơn 30 sinh viên, trong đó có Hiếu. Năm 1928, anh ra Hòn Gai, nơi có bà dì ruột sinh sống, để kiếm việc làm và khiến cho cu li ở Sở Mới. Hiếu phải đẩy những chiếc xe goòng sắt nặng hàng tấn. Người bé xíu, việc nặng chưa quen, lại bị bè đảng cai bạc đãi, thúc thợ bằng cách thức đánh, cúp phạt, nhục mạ... Nhẩn nha Hiếu cũng khiến quen được với không gian cu li mỏ, nắm được những động tác căn bản đun đẩy, bắn, bẩy xe goòng. Biết được đến đâu, anh trao đổi và hướng dẫn cho bạn thợ. Hầm mỏ khiến việc cực nhọc dễ nổi xung, nội bộ phu thợ hay tiến công nhau. Từ ngày anh Hiếu về mỏ, không khí khiến cho việc trong gương lò - tầng than thay đổi, dân chúng thân mật vui mừng với nhau hơn vì anh có tính điềm đạm, nhã nhặn, lại hiểu nhân thức hơn người, thuyết phục đồng nghiệp kết hợp, tương trợ lẫn nhau trong đóng hộp. Vũ Văn Hiếu còn cắt nghĩa cho công chúng nhân thức các âm mưu “chia để trị” của giới chủ mỏ, cai thầu, xếp lán. Có lần tên xếp lán người Hoa xúi bẩy cu li người Hoa và người Việt tấn công lộn nhau, Hiếu đã phân xử phải trái thấu tình đạt lý, thuyết phục được cả người Hoa và người Việt câu kết, giải nguy một cuộc ẩu đả lớn giữa 2 lán thợ khác tiếng nói. Với hàng trăm người quá khích, ví như không can gián được, hẳn hậu quả sẽ rất không dễ dàng lường. Vũ Văn Hiếu còn tạo dựng lớp dạy học không lấy phí cho con em thợ mỏ có năng lực tài chính thấp ở ngay lán thợ của mình. Nhờ lớp học của anh Hiếu, mà đa dạng người xóa được mù chữ, có người còn đọc thông viết thành thục.
Bốn tuần 9/1928, Kỳ bộ Việt Nam giới trẻ Cách mệnh đồng minh Hội cử hội viên đi “vô sản hóa” ở các nhà máy, hầm mỏ, đồn điền... đến Hòn Gai để thi hành vô sản hóa có Nguyễn Văn Xứng (Lê Thanh Nghị), Nguyễn Khắc Khang (Lê Quốc Trọng). Nguyễn Khắc Khang vốn là bạn của Vũ Văn Hiếu. Khang và Hiếu, hai tư cách cao siêu, gặp nhau ở khu mỏ lầm than, dưới ách nô lệ của thực dân Pháp. Nguyễn Khắc Khang truyền đạt cho Vũ Văn Hiếu hạ tầng lý luận về ách thống trị vô sản, tư tưởng cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Bốn tuần 11/1929, Vũ Văn Hiếu được đứng trong lực lượng Đảng cộng sản Đông Dương. Từ đó, người thợ mỏ trẻ tuổi đức độ này thể hiện rõ hơn vai trò thủ lĩnh của cu li mỏ, chiến đấu với chủ mỏ vì quyền lợi của người công tích. Vũ Văn Hiếu tiếp tục nhân rộng phong trào cách mạng, xây dựng công ty Đảng trong công nhân mỏ Hà Tu, Núi Béo.
Hoạt động Cách mạng của Vũ Văn Hiếu có những việc rất đời thường mà thu phục được lòng người. Anh đã “tương kế tựu kế” biến ổ cờ bạc ở các mỏ Hà Tu, Núi Béo, Hà Lầm thành hội “chơi họ” để trợ giúp lẫn nhau. Anh còn lập ra tổ tập võ, tổ sinh hoạt văn nghệ để tuyên truyền văn hóa mới cho dân chúng, duyệt y các hoạt động văn hóa-thể thao mà xây dựng cơ sở vật chất Đảng. Kết quả là một chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng được xây dựng ở Hà Tu, từ hạt nhân phong trào văn nghệ, võ thuật mà Vũ Văn Hiếu là người đề xướng và chỉ đạo.
Sau khi Đảng Cộng sản vn có mặt trên thị trường ngày 03/02/1930, các Chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam ở Giả mạo Khê, Hòn Gai, Cẩm Phả, Cửa Ông lần lượt được xây dựng. Bốn tuần 03/1930, Chi bộ Hòn Gai gồm Nguyễn Khắc Khang, Vũ Văn Hiếu, Trần Văn Nghệ, Nguyễn Văn Xứng (Lê Thanh Nghị), Chi bộ đã xây dựng Ban cán sự do Nguyễn Khắc Khang làm cho Bí thơ. Vũ Văn Hiếu làm công nhân tại nhà sàng và than luyện Hòn Gai, anh trực tiếp đảm đương cơ sở dân chúng ở đây. Nhân vụ tên cai đánh một thiếu phụ, Hiếu đã đi lại chị em tranh đấu làm reo chống chủ mỏ tiến công đập, cúp phạt và yên cầu quyền lợi được tăng lương... Bọn chủ Pháp phải nhượng bộ, công nhận yêu sách của công nhân mà Vũ Văn Hiếu là người tổ chức, chỉ đạo hành động đồng đội.
Bốn tuần 4/1930, Đảng ủy khu mỏ Hòn Gai-Cẩm Phả được thiết kế do Vũ Văn Hiếu khiến Bí thư. Công đầu của Đảng ủy Hòn Gai-Cẩm Phả đã chỉ huy công nhân nhà máy đình công, tiểu thương bãi thị đòi giảm thuế môn bài. Ở Cẩm Phả-Cửa Ông ta rải truyền đơn, áp phích phản đối đế quốc Pháp tập thể áp sau cuộc khởi nghĩa Im Bái. Ngày 01/5/1930, treo cờ đỏ búa liềm ở núi Bài Thơ, tiếp đó là Hà Tu, Hà Lầm, Cẩm Phả cũng hiện ra cờ đỏ búa liềm và hàng nghìn tờ truyền đơn áp phích đòi ngày khiến cho 8 giờ, tăng lương, giảm thuế, kháng cự đế quốc chủ nghĩa, ủng hộ Liên bang Xô Viết...
Ngày 17/5/1930, do nội bộ có kẻ đầu hàng địch, mật thám Pháp đã bắt Vũ Văn Hiếu và 4 đảng viên khác tại Hòn Gai. Bất chấp đòn tra tấn của địch, Hiếu kiên quyết không bật mí bí mật. Không đủ chứng cớ, bọn mật thám phải buông tha anh. Vũ Văn Hiếu trở về hầm mỏ, anh tiếp diễn nối lại giao thông với đơn vị Đảng ở Hòn Gai-Cẩm Phả để hoạt động cách mệnh. Cuối 04 tuần 10/1930, Trung ương Đảng xây cất đặc khu Đông Triều, Hòn Gai, Cẩm Phả. Trong tình hình phong trào Cách mệnh ở đây bị địch khủng bố khốc liệt, Vũ Văn Hiếu được cấp trên giao nhiệm vụ khiến Bí thư Đảng ủy mỏ Cẩm Phả-Cửa Ông để củng cố, duy trì hoạt động của Đảng.
Ngày 09/02/1931, lại do nội bộ có kẻ làm phản, Vũ Văn Hiếu và gần 70 cán bộ đảng viên và mọi người cách mệnh ưu tú lại bị sa vào tay giặc. Sau mấy sớm hôm tra tấn man di, Vũ Văn Hiếu vẫn kiểm soát khí tiết người cộng sản, không khai báo. Bè phái chúng phải chuyển anh sang ngục tù ở Hải Phòng rồi lên Thủ đô, qua đa dạng cực hình, địch vẫn không tắt thở phục nổi được ý chí của nhà cộng sản Vũ Văn Hiếu.
Ngày 13/5/1931, thực dân Pháp đưa Vũ Văn Hiếu cùng hơn 40 đảng viên, quần chúng cách mạng khác ra xét xử tại Hội đồng đề hình Hà Nội. Tại phiên xử này, chúng kết án Vũ Văn Hiếu 20 năm cấm cố và đày ra Côn Đảo. Tại Côn Đảo, chúng giam Vũ Văn Hiếu cùng phòng giam với các nhà chỉ huy cao cấp của Đảng như: Nguyễn Văn Cừ, Lê Duẩn, Hạ Bá Cang, Nguyễn Khắc Khang...
Tháng 5/1936, phong trào Dân dã ở Pháp thắng thế, thực dân Pháp ở Đông Dương phải trả hòa bình cho Vũ Văn Hiếu cùng phổ thông chính trị phạm. Thoát khỏi ngục tù, Vũ Văn Hiếu tiếp tục hoạt động cách mệnh ở Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định, Vinh. Sau chuyển vào miền Nam công tác, Vũ Văn Hiếu tham gia chỉ đạo tờ Đông Phương tin báo với danh nghĩa đặc phái viên. 04 tuần 11/1939, anh phụ trách cơ quan Văn phòng Trung ương Đảng.
Đêm 17/01/1940, Vũ Văn Hiếu lại bị địch bắt cùng Nguyễn Văn Cừ, Lê Duẩn, Vũ Văn Tấn. Trong tay giặc, Vũ Văn Hiếu còn nghĩ tới trách nhiệm kiểm soát an ninh Đảng, nhất là bảo vệ các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng, anh đã khẩn báo cho Nguyễn Văn Cừ và Lê Duẩn rằng “Tôi đã khai kiếm được số tài liệu mà địch chiếm được ấy là của tôi, không phù hợp tới các bạn bè. Địch có tra tấn tôi thì chính mình tôi chịu. Các đồng minh cứ chối phắt đi rằng chính mình không nhân thức, không có chứng cớ chúng đành thua lý. Tôi chịu đòn, chịu chết thay cho các bạn hữu, để các đồng chí sống mà hoạt động cho Đảng”.
Đầu năm 1941, thực dân Pháp lại đầy Vũ Văn Hiếu ra Côn Đảo (lần thứ hai), giam cùng Lê Duẩn, Nguyễn Văn Cúc (Nguyễn Văn Linh), Nguyễn Tạo... Chúng bắt các đội viên cách mạng ở nai lưng truồng, thưởng thức cơ cực, bệnh tật, còn hành hạ dã man.
Ông Lê Duẩn, Tổng Bí thơ của Đảng sinh tiền kể: Trong ngục tù, Vũ Văn Hiếu bị ho lao, bạn bè xin được một bộ áo quần cho mặc. Một hôm đồng minh Hiếu nằm cạnh tôi nói: “Tôi không sống được nữa. Tôi đang nghĩ có bí quyết gì khiến lợi cho Đảng, mà nghĩ mãi không ra. Giờ chỉ có cách thức tôi đưa bộ áo quần này cho bạn bè mặc, để bạn hữu sống mà hoạt động cho Đảng”. Hôm sau Vũ Văn Hiếu từ trần ngay trong đại lao, vì bệnh trọng, vết thương tình địch tra tấn tái phát. Người đảng viên cộng sản ấy ra đi, vẫn nghĩ đến Đảng, vẫn nghĩ bí quyết làm cho lợi cho Đảng.
Tri ân người chiến sĩ cộng sản anh hùng
Ngày 10/8/2015, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã ký quyết định số 1674/QĐ-CTN về việc “Tầm nã tặng danh hiệu Hero Lực lượng vũ trang quần chúng” cho liệt sỹ Vũ Văn Hiếu, nguyên Bí thư Đặc khu ủy Khu mỏ Quảng Ninh.
Tượng đài của cụ Vũ Văn Hiếu được xây dựng lần thứ nhất tham gia năm 1990, hình chân dung được dựng bằng nguyên liệu xi măng và đặt tại sân trường THPT Vũ Văn Hiếu ở khu Khe Cá, thị trấn Hà Tu.
Đợt trùng tu xây dựng lần thứ nhì tham gia năm 1999, hình chân dung cụ được thay đổi bằng chất liệu cẩm thạch cương trắng, bề thế hơn trước. Tượng đặt tại sân Nhà văn hóa công nhân mỏ Hà Tu, cùng ở thị trấn Hà Tu.
Tượng chân dung cụ Vũ Văn Hiếu trung tu, xây đắp lần thứ 2 đặt tại sân nhà văn hóa công nhân mỏ Hà Tu tại thị trấn Hà Tu.
Lần trùng tu thứ ba này (10/2016), tượng chân dung cụ Vũ Văn Hiếu được thay đổi nguyên liệu bằng đồng đỏ thuần chất nặng 1,7 tấn. Tượng đài đặt ở khu đất đắc địa rộng 8.536m2, trên nền tòa nhà Thư viện Quảng Ninh (cũ) ở khu vực Lán Bè, thuộc phố Bạch Đằng, nay quy hoạch khiến vườn hoa Hạ Long. Tượng đài cụ Vũ Văn Hiếu kết nối với Khu đài tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ của thức giấc ở khu đại dương Cô Tiên, thành toàn bộ tòa tháp văn hóa lịch sử mỹ quan.
Tượng cụ Vũ Văn Hiếu đặt ở vị trí môi trường kiến trúc đẹp. Sân chính rộng 1.936m2.
Công trình do Cty giải đáp quản lý dự án Vinacomin và Cty THHH MTV Môi trường Than tài nguyên vn (TKV) xây đắp khuôn viên, bệ đặt tượng. Bức tượng cụ Vũ Văn Hiếu đúc tại làng nghề truyền thống ở Đông Anh, Thủ đô. Cty THHH MTV Không gian TKV xây dựng công trình đúng tiến độ 60 ngày, chất lượng kỹ thuật, mỹ thuật đảm bảo tốt.
Một vài hình ảnh khu vực đặt tượng đài cụ Vũ Văn Hiếu tại Quảng Ninh:
Quy mô cây cối, sân vườn rộng 3.950m2. Đa dạng tư nhân, đồng đội hoàn thành thủ tục cung tiến cây quí trồng ở khuôn viên tượng đài cụ Vũ Văn Hiếu.
Đỉnh hương bằng đồng thuần chất nặng 400kg trên sân hành lễ rộng 588m2.
Khu vực cửa ngõ diện tích 296m2. Tả hữu mặt tiền tượng đài là 2 khối than lớn được đưa tới từ mỏ than Đèo Nai, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm ngày 30/3/1959.
Bệ đặt tượng cụ Vũ Văn Hiếu bằng đá quý, tứ diện chạm trổ quang đãng cảnh mỏ than và Vịnh Hạ Long.
Xem tại: Máy bơm ly tâm giá rẻ
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét